Noyabrın 12-də Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyində tanınmış şair Sərdar Əsəd yaradıcılığına həsr edilmiş ekspozisiyanın açılışı olub.

“Kəsilməyən işıq” adlı ədəbi-musiqili tədbiri giriş sözü ilə açan muzeyin direktoru, akademik Rafael Hüseynov Azərbaycanda tarixən mövcud olmuş ziyarətgahların hər birinin xalqın mənəvi dünyasının, inanc və yaddaşının bir parçası olduğunu söyləyib. “Elə bir müqəddəs məkan var ki, öz mənəvi ucalığına görə bütün digər ziyarətgahları üstələyir”,– deyə bildirən akademik Rafael Hüseynov vurğulayıb ki, bu məkan Azərbaycan şairlərinin, alimlərinin, söz və sənət adamlarının əbədi məskəninə çevrilmiş Ədəbiyyat Muzeyidir. Azərbaycanın ədəbi-mədəni irsi burada vahid bir mənəvi məkan kimi birləşir. Bu məkan yalnız Azərbaycan ədəbiyyatının deyil, bütövlükdə xalqın tarixi yaddaşının, mədəni kimliyinin və mənəvi dəyərlərinin ifadəsidir.

Akademik Rafael Hüseynov şair Sərdar Əsədin muzeylə bağlılığından danışaraq bildirib ki, şair bu mədəniyyət ocağına ilk dəfə ötən əsrin 90-cı illərinin ikinci yarısında, tələbəlik illərində gəlmişdir. Həmin dövrdə Ədəbiyyat Muzeyi artıq fəaliyyətə başlamış, Azərbaycan ədəbiyyatının və ədəbiyyatsevərlərin mühüm mərkəzlərindən birinə çevrilmişdi.

Muzey direktoru vurğulayıb ki, millətinə söz və yaradıcılıq nümunələri miras qoyan insanların əsl mənəvi ünvanı onların əsərlərinin yaşadığı, gələcək nəsillərlə görüşdüyü məkanlardır. Onun sözlərinə görə, şairin ailə üzvləri tərəfindən şəxsi əşyalarının, əlyazmalarının və digər yadigarlarının Ədəbiyyat Muzeyinə təqdim edilməsi də məhz bu mənəvi bağlılığın davamıdır. Artıq şairin xatirəsi və irsi muzeyin ekspozisiyasında əbədiləşir. Bundan sonra muzeyə gələn hər kəs Sərdar Əsədin həyat və yaradıcılığı ilə yaxından tanış olmaq, onun mənəvi dünyasına səyahət etmək imkanı əldə edəcək.

Sərdar Əsədin cəmi 55 il ömür sürdüyünü xatırladan akademik Rafael Hüseynov bu müddətin şairin istedadını və yaradıcılıq imkanlarını tam ifadə etməsi üçün kifayət etmədiyini, onun həyatının ən məhsuldar çağında dünyasını dəyişdiyini bildirib.

O, repressiya dövrünün Azərbaycan ziyalılarının taleyində açdığı ağır yaralara da toxunaraq, Hüseyn Cavidin və digər görkəmli sənət adamlarının həyatından nümunələr gətirib. Direktor sovet rejiminin 1937–1938-ci illərdə ziyalıları yalnız fiziki repressiyalarla deyil, həm də mənəvi və psixoloji təzyiqlərlə məhv etdiyini vurğulayıb. Bu baxımdan, ziyalıların həyat və yaradıcılıq tarixinin obyektiv araşdırılmasının, onların taleyinə təsir göstərmiş ictimai-siyasi şəraitin öyrənilməsinin vacibliyini diqqətə çatdırıb.

Akademik Rafael Hüseynov Sərdar Əsədin də yaşadığı dövrün ağır mənəvi-ictimai şərtlərindən təsirlənmiş, öz istedadını və yaradıcılıq imkanlarını sonadək reallaşdırmaq fürsətindən məhrum olmuş sənətkarlardan olduğunu bildirib. “Belə yaradıcı insanların həyatını, yaradıcılığını və taleyini araşdırmaq, onların irsini qorumaq milli yaddaş qarşısında mühüm vəzifədir”, – deyən alim Sərdar Əsədin xatirəsinə həsr olunmuş ekspozisiyanın bu baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayıb.

Sonra ədəbiyyatşünas-alim, AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun Ədəbi tənqid şöbəsinin müdiri, filologiya elmləri doktoru Vaqif Yusifli çıxış edərək Sərdar Əsədin ədəbi irsinin gələcəkdə geniş tədqiqatlara mövzu olacağını, şairin əsərləri, məktubları və digər şəxsi materiallarının sistemli şəkildə araşdırılaraq nəşr ediləcəyini bildirib. O, şairin sağlığında yaradıcılığının layiqincə qiymətləndirilmədiyini deyərək, muzeydə yaradılan ekspozisiyanın onun ədəbi şəxsiyyətinin yenidən tanıdılması və milli ədəbiyyat tarixindəki mövqeyinin möhkəmləndirilməsi baxımından önəmini qeyd edib.

Tədbirdə “Yaşayan Sərdar Əsəd” kitabının müəlliflərindən olan şair, yazıçı-publisist Əli Rza Xələfli çıxış edərək bildirib ki, Sərdar Əsəd bir şair kimi həyatı, başqalarının hiss etmədiyini, ağrıları və sevinci çox tez duyub. O, vaxtından qabaq böyüyən uşaq kimi, yaşından qabaq da yaşlanıb. Ona görə də başqalarının əlli yaşında düşünə bildiyini o, iyirmi doqquz yaşında artıq dərk edib, cavabı çətin tapılan hər hansı sualı cavablandıra bilib.  

Sərdar Əsəd yaradıcılığı haqqında genişmiqyaslı tədqiqatın müəllifi, Bakı Avrasiya Universitetinin müəllimi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru Natella Quliyeva isə çıxışında qeyd edib ki, Sərdar Əsədin poeziyasını və ümumən bütün yaradıcılığını onun bədii bioqrafiyası saymaq olar. O, uzun olmayan ömrü boyunca ədəbi mühitdə tez bir zamanda tanınmağı bacarıb, dövrünün qabaqcıl ziyalıları ilə yaxın münasibətdə olub.

Ədəbi-musiqili tədbirdə, həmçinin dilçi-alim, professor İsmayıl Kazımov, yazıçı, ssenarist, publisist Orxan Fikrətoğlu, şairin oğlu Qoşqar Əsədli, ailə üzvləri, o cümlədən Azərbaycan Milli Konservatoriyasının nəzdində fəaliyyət göstərən İncəsənət Gimnaziyasının şagirdləri çıxış ediblər.

Tədbirdə tanınmış bəstəkar və opera müğənnisi Rizvan Sədirxanovun Sərdar Əsədin sözlərinə bəstələdiyi mahnılar, müğənni Rəvan Qaçayevin ifasında “Cıdır düzündə” cıdır” mahnısı səsləndirilib, İncəsənət Gimnaziyasının şagirdləri şairin müxtəlif şeirlərini ifa ediblər.

Daha sonra muzeyin Gənc Alimlər Şurasının sədri, rəssam Nuran Bağırovanın çəkdiyi Sərdar Əsəd portretinin və şairin Ədəbiyyat Muzeyində yaradılmış ekspozisiyasının nümayişi olub.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.nizamimuseum.az saytına istinad zəruridir.