Ədəbiyyat Muzeyində “Mədəniyyətimizdə Lətif Kərimov naxışı” mövzusunda tədbir keçirilib + Foto Noy 19, 2026 | 11:31 / Konfranslar, İclaslar

Noyabrın 19-da Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyytaı Muzeyində Azərbaycan təsviri sənətinin böyük ustası, görkəmli xalçaşünas, pedaqoq və sənətşünas alim, SSRİ Dövlət mükafatı laureatı, Xalq rəssamı Lətif Kərimovun 120 illik yubileyinə həsr olunmuş “Mədəniyyətimizdə Lətif Kərimov naxışı” mövzusunda tədbir keçirilib.

Tədbiri giriş sözü ilə açan muzeyin direktoru, akademik Rafael Hüseynov Xalq rəssamı Lətif Kərimovun Azərbaycan xalça sənətinin inkişafı, elmi əsaslarının yaradılması və dünyada təbliği istiqamətindəki əvəzsiz xidmətlərindən danışıb.

O, Prezident İlham Əliyevin 30 aprel 2026-cı il tarixli “Lətif Kərimovun 120 illiyinin qeyd edilməsi haqqında” imzaladığı Sərəncamın ustad sənətkarın zəngin irsinə dövlət səviyyəsində göstərilən diqqətin təzahürü olduğunu vurğulayıb. Qeyd edib ki, bu sərəncam onun irsini yenidən tədqiq olunması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Lətif Kərimovun Azərbaycan dekorativ-tətbiqi sənətindəki müstəsna xidmətlərindən danışan akademik Rafael Hüseynov onun yaradıcılığının Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin memarlıq və bədii tərtibatında da öz əksini tapdığını vurğulayıb. Bildirib ki, muzeyin zallarını bəzəyən divar naxışları, mərkəzi günbəzlər, eləcə də binanın interyerindəki zəngin ornamentlərin müəllifi Lətif Kərimovdur. Zallardan zallara keçərkən, eləcə də binanın daxilində yuxarı baxdıqda diqqəti cəlb edən bu naxışlar sənətkarın yüksək bədii təfəkkürünün və ornament sənətindəki qüdrətinin göstəricisidir.

O, Lətif Kərimovun yalnız böyük ornament ustası və xalça rəssamı deyil, həm də xalça toxuma sənətinə dərindən bələd olan sənətkar olduğunu söyləyib, onu digər xalça ustalarından fərqləndirən xüsusiyyətlərdən bəhs edib. Bildirib ki, Lətif Kərimovun əsas üstünlüklərindən biri fars və ərəb dillərini bilməsi, mənbələrlə işləməyi bacarması idi. O, Azərbaycan xalçasının yalnız bu günündən yox, dünənindən danışa bilirdi, xalçanın sirlərinə bələd idi. 

Akademik Rafael Hüseynov Lətif Kərimovun 70 illik yubileyi ərəfəsində radioda dahi sənətkarla geniş müsahibə apardığını xatırladıb. Qeyd edib ki, Lətif Kərimov görkəmli xalçaşünas olmaqla yanaşı, həm də yaxşı ədəbiyyatşünas idi. O, ədəbiyyatın tarixini, şərq ədəbiyyatını, farsdilli ədəbiyyatı, musiqi nəzəriyyəsini yaxşı bilirdi. Şərq musiqisinin tarixindən, nəzəriyyəsindən xəbərdar olan Lətif Kərimovun rəhbərliyi altında xalçaşünaslar və musiqişünaslar yetişiblər.

Direktor böyük xalçaçı-rəssamın uzun illər indiki Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində xalça sənəti üzrə pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olduğunu bildirib. Vurğulayıb ki, Lətif Kərimov Ədəbiyyat Muzeyinin yaradılması ərəfəsində ekspozisiya üçün toxunan ilk beş süjetli xalçanın əsas müəllifi və ideya daşıyıcısıdır. Xalçalar 1940–1941-ci illərdə dahi şair Nizami Gəncəvinin 800 illik yubileyi münasibətilə hazırlanıb. Beş xalçanın hər biri şairin "Xəmsə"sinə daxil olan poemalardan götürülmüş maraqlı süjet və epizodlara həsr edilib. Bu əsərlər Azərbaycan xalçaçılıq tarixində ənənəvi ornamental üslubdan süjetli və tematik xalça sənətinə keçidin ən parlaq nümunələri hesab olunur.

"Lətif Kərimovun Azərbaycanın bütün dekorativ-tətbiqi sənətlərinə böyük məhəbbəti olub", - deyən akademik Rafael Hüseynov onun həm də vətənpərvər, dövlətçi düşüncəyə malik bir insan olduğunu bildirib. Qeyd edib ki, ustad sənətkar daim Azərbaycan xalçasının Azərbaycanın adı ilə bağlanmasına və Azərbaycan adı ilə şöhrətlənməsinə çalışıb. Onun elmi irsinin ən mühüm nümunələri xalça növlərinin və ornamentlərinin sistemləşdirilməsinə xidmət edən “Azərbaycan xalçalarında ornament” kitabı və üçcildli “Azərbaycan xalçası” monoqrafiyasıdır.  

Daha sonra sənətşünaslıq üzrə elmlər doktoru, professor Kübra Əliyeva çıxış edərək unudulmaz müəllimi Lətif Kərimovla bağlı xatirələrini bölüşüb. O, Lətif Kərimovun yaradıcılığının mühüm cəhətləri, milli ornament və kompozisiya ənənələrinin qorunması və inkişaf etdirilməsindəki fəaliyyəti və Azərbaycan xalça sənətinin dünyada tanıdılması istiqamətindəki xidmətlərindən bəhs edib. 

Professor Kübra Əliyeva yeni çapdan çıxmış “Lətif Kərimov – 120” kitabını Ədəbiyyat Muzeyinə hədiyyə edib.

Tədbirdə Lətif Kərimovun yetirmələrindən olmuş xalçaçı-texnoloq, Rəssamlar İttifaqının və Xalçaçılar Birliyinin üzvü Zümrüd Mikayılzadə, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru Altun Mikayıllı çıxış edərək Lətif Kərimovu Azərbaycan xalça sənətini dərindən bilən ensiklopedik alim kimi səciyyələndiriblər.

Çıxışlarda bildirilib ki, Azərbaycan xalça sənətinin elmi-nəzəri əsaslarını yaradan Lətif Kərimovun yaradıcılığı xalqımızın qədim köklərini, o cümlədən ümumtürk mifologiyasını və dünyagörüşünü öyrənmək üçün əsasdır. 

Sonda Xalq rəssamı Lətif Kərimovun 120 illik yubileyi münasibətilə hazırlanmış “İlmə-ilmə ömür” adlı virtual sərgi nümayiş etdirilib. Virtual sərgidə dahi sənətkarın həyat yolu, milli xalça sənəti tarixində, etnoqrafiya və memarlıq sahəsində yorulmaz fəaliyyəti əks olunub. Həmçinin Lətif Kərimovun, eləcə də digər elm və sənət xadimlərinin vaxtilə lentə alınmış dəyərli fikirləri, söhbətləri səsləndirilib.

© Bütün hüquqlar qorunur. Xəbərlərdən istifadə edərkən www.nizamimuseum.az saytına istinad zəruridir.

Video
Faydalı linklər
Facebook